Ocalałeś nie po to, aby żyć
masz mało czasu
trzeba dać świadectwo
Zbigniew Herbert

7 listopada br., w obecności ambasadora Izraela w Polsce - Shewacha Weissa, prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Leona Kieresa, przedstawicieli Niemieckiego Instytutu Historycznego i innych zaproszonych gości w siedzibie Państwowego Muzeum na Majdanku uroczyście otwarto wystawę Aktion Reinhardt - Zagłada Żydów w Generalnym Gubernatorstwie. Ekspozycji towarzyszyła sesja naukowa, która odbyła się w Grand Hotelu "Lublinianka". Poruszono m.in. następujące zagadnienia: założenia Aktion Reinhardt, obozy zagłady, obozy przejściowe i deportacje, nazistowscy sprawcy, Polacy i Żydzi wobec Zagłady. Impreza przygotowana została przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Biuro Edukacji Publicznej Oddział w Lublinie przy współpracy Państwowego Muzeum na Majdanku. Honorowy patronat objęli prezydenci Polski Aleksander Kwaśniewski i Niemiec Johannes Rau.
Mając w pamięci tragizm wydarzeń sprzed 60. lat wciąż musimy sobie uzmysławiać, że Majdanek to dzisiaj nie tylko muzeum, lecz przede wszystkim miejsce, które naznaczone zostało piętnem cierpienia niewinnych ofiar. Tutaj właśnie wobec wszechobecnej pogardy i nienawiści człowiek poddany został ostatecznemu doświadczeniu. W latach 1942-1943 okupowane ziemie polskie wchodzące w skład Generalnego Gubernatorstwa stały się miejscem bezprecedensowej zbrodni na masową skalę, dokonanej na Żydach polskich i zagranicznych, deportowanych na teren Lubelszczyzny z Niemiec, Austrii, Czech, Słowacji, Holandii i Francji. W efekcie Aktion Reinhardt z krajobrazu polskich miast i miasteczek zniknęły całe społeczności żydowskie, które od wieków tworzyły klimat tych miejsc. Ludzie ci ginęli w komorach gazowych obozów w Bełżcu, Sobiborze i Treblince. Tysiące Żydów zamordowanych zostało przez Niemców w masowych egzekucjach, dokonywanych przy likwidacji gett lub zmarło w transportach deportacyjnych do obozów zagłady. W nocy z 16 na 17 marca 1942 r. rozpoczęła się likwidacja getta lubelskiego, pierwszego skupiska żydowskiego GG, które objęte zostało Aktion Reinhardt. W Lublinie mieścił się też sztab tej operacji, którym kierował Odilo Globocnik, dowódca SS i policji w dystrykcie lubelskim. Tempo akcji było błyskawiczne - największe nasilenie mordu nastąpiło od marca do grudnia 1942 r. Ogółem w okresie od 16 marca do 4 listopada 1943 r. akcja pochłonęła około 2 milionów istnień ludzkich.
Wystawa otwarta w muzeum na Majdanku ma na celu przypomnienie tych dramatycznych wydarzeń, miejsc kaźni, a przede wszystkim ofiary tego mordu. Autorzy wystawy starają się wyjaśnić, czym była ta bezprecedensowa operacja. Odwołując się do dokumentów, relacji ocalałych świadków, pragną pokazać jak doszło do organizacji Aktion Reinhardt, w jaki sposób ją realizowano, kim byli organizatorzy i sprawcy, w jaki sposób na zagładę własnej społeczności zareagowali sami Żydzi.
Na wystawie nie zabrakło również informacji o reakcji Polaków, na oczach których rozegrał się ten dramat (przypomniano raporty o zagładzie przekazywane do Londynu przez Jana Karskiego, formy pomocy organizowane przez Radę Pomocy Żydom "Żegota" i zasługi Ireny Sendlerowej, kierowniczki referatu do spraw dziecięcych). Całość ekspozycji dopełnia prezentacja fotografii, które niejednokrotnie nigdy dotychczas nie były publikowane lub są nieznane polskiemu odbiorcy. Wystawa czynna będzie do 31 grudnia 2002 r.