W wieku 86 lat zmarł Jan Franciszek Adamski - znany aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, pisarz (prozaik). Urodził się 8 października 1923 r. w Buczaczu. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Studium Dramatyczne Iwa Galla w Krakowie. W teatrze zadebiutował 9 listopada 1945 r. Występował w rzeszowskim Teatrze im. Wandy Siemaszkowej (1954-57), a także w Krakowie - w Teatrze Rapsodycznym (1945), w Teatrze Starym i w Teatrze im. Juliusza Słowackiego (1967-97). Zagrał kilkanaście ról filmowych, m.in. w „Dwóch żebrach Adama”, „Polskich drogach” oraz „Sławie i chwale”. Był autorem kilku zbiorów opowiadań: „Odwiedziny” (1975), „Przed odlotem” (1982), „Batiar”(1993) oraz wspomnień i poezji. Jego żoną była poetka i dramatopisarka Anna Świrszczyńska. Od 1955 r. należał do Związku Artystów Scen Polskich, został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Obok drukujemy wiersz „Do Matki Bożej Więziennej”, napisany przez Jana Franciszka Adamskiego w maju 1946 r. w Rzeszowie, gdzie mieszkał naprzeciwko więzienia, „które rozbrzmiewało modlitwą w majowe wieczory” - jak wyjaśnił sam poeta. „Był to odmawiany głośno przez więźniarki i więźniów Różaniec Święty”. Wiersz został wygłoszony 22 maja 1993 r. podczas uroczystej Mszy św. we Wronkach i w Rawiczu, na ogólnopolskim zjeździe więźniów politycznych.

Do Matki Bożej Więziennej

Matko Jezusa, Pana biednej ziemi.
Coś zza krat wzięła męża niejednego.
Najboleściwsza pomiędzy smutnymi.
Dobroci Panno. Ucieczko grzesznego -
Słuchaj. Synowie Twoi o wieczorze
Prosili Ciebie zza murów więzienia,
Byś tam wejrzała. Ty, co wszystko możesz,
Królowo bitych. Pani Pocieszenia.

I zdejm z ich duszy smutek. Rozchmurz czoła.
Synowi Matkę ukaż. Mężom żony
I dzieci biedne. Niech zapomnieć zdoła
Prześladowany i uciemiężony
Człowiek swą nędzę i sponiewieranie,
Bezwinne męki, katusze cierpienia
Niech im Twa dobroć wytrwaniem się stanie,
Królowo bitych. Pani Pocieszenia.

Jan Adamski

(Z tomiku „Aktorzy wiersze piszą”, Wydawnictwo Miniatura, Kraków 1999)

Informację o śmierci Jana Adamskiego przekazała „Niedzieli” aktorka i poetka Maria Przybylska, która razem z nim występowała. A pożegnała swojego wieloletniego Przyjaciela fragmentem z poematu „Król Duch” Juliusza Słowackiego, który wiele razy recytowali razem na scenach:

Dajże nam przebyć, Jezu Chryste miły,
Pobyt ten ziemski... a być z Tobą, Panie,
Gdzie się radują wszystkie święte siły,
Kiedy się przez nas - co świętego stanie.
Amen na wieki... weź nas z tej mogiły,
Kyrie elejson - usłysz to wołanie.
Do raju chcemy, w wieczne Twoje zorze,
Amen - do raju... amen, weź nas, Boże!

Juliusz Słowacki

Jan Franciszek Adamski był jedną z charakterystycznych postaci Krakowa. Cieszył się osobistą znajomością i bogatą korespondencją z ks. Karolem Wojtyłą, późniejszym Papieżem Janem Pawłem II. Spoczął na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

(L. D.)