Uroczystość Matki Bożej Częstochowskiej, 26 sierpnia, jest szczególną uroczystością dla Częstochowskiej Prowincji Kościelnej, w skład której wchodzi nasza archidiecezja oraz diecezje: sosnowiecka i radomska. Właśnie Najświętsza Maryja Panna Częstochowska jest patronką wspomnianej prowincji.
Jasna Góra bez wątpienia jest jedynym w swoim rodzaju uprzywilejowanym świętym miejscem. Co roku przybywa do Częstochowy kilka milionów pielgrzymów, by przed cudowną Ikoną modlić się i powierzać Maryi swoje życie.
„Niedziela” poprosiła obecnego metropolitę częstochowskiego - abp. Wacława Depo, by podzielił się swoimi refleksjami, które odnoszą się do tej szczególnej dla archidiecezji uroczystości. Oto one: „Chciałbym sparafrazować C. K. Norwida, który powiedział o Polsce, że nasze położenie geograficzne nie jest jakimś ślepym trafem i ślepym losem natury, lecz pierwszą elementarną kartą, którą trzeba odczytywać. W tym zdaniu chciałbym podkreślić pewien charakter i specyfikę naszego miasta, i w historię tego miasta wpisany kult Matki Bożej Jasnogórskiej, którą określamy również Matką Bożą Częstochowską. To określenie ´częstochowska´ bierze początek w znaczeniu miasta osadzonego na tym miejscu.
Tutaj widziałbym takie stałe trzy zadania. Odczytać miejsce, w którym się znajdujemy. To jest konkretnie i Polska jako Ojczyzna. Odczytać również miasto. Odczytać czas, który dzisiaj nam jest dany. To nie jest przypadek. To jest też dar Boży, który trzeba dobrze rozpoznawać i wypełniać również sobą. Także trzecie zadanie - odczytywać wspólnotę ludzi, którzy składają się i na to miejsce, i na życie, i powołanie, i misje. Tutaj mam na myśli ludzi zarówno wiernych świeckich, jak i osoby życia konsekrowanego, które są rzeczywistym bogactwem duchowym i modlącym się w naszym mieście, no i kult, i miejsce, jakim jest wspólnota zakonu Ojców Paulinów”.
Uroczystość Matki Bożej Częstochowskiej powstała z inicjatywy bł. Honorata Koźmińskiego. On to po upadku Powstania Styczniowego (jesień 1864 r.) starał się zjednoczyć Polaków wokół Królowej Polski - Maryi. Na początku XX stulecia (1904 r.) wraz z ówczesnym przeorem Jasnej Góry - o. Euzebiuszem Rejmanem wyjednał u św. Piusa X ustanowienie święta Matki Bożej Częstochowskiej. Papież Pius XI rozciągnął w 1931 r. obchód tego święta na całą Polskę. Zatwierdził też nowy tekst Mszy św. i godzin kanonicznych.
Jeśli zaś chodzi o Ikonę Matki Bożej, to jest ona otaczana przez Polaków niezwykłą czcią. Wielokrotnie modlił się przed nią także kard. Karol Wojtyła, a potem jako Ojciec Święty Jan Paweł II.