Reklama

Polska

Kościół wobec wojny

1 września jest dobrą okazją do przypomnienia nauczania Kościoła na temat wojny. Warto przypomnieć, że w obecnym nauczaniu Kościoła na temat wojny nie mówi się już o „wojnie sprawiedliwej”, choć to pojęcie zostało sformułowane przez św. Augustyna i obowiązywało przez wieki. Obecnie „wojnę sprawiedliwą” zastąpił termin „uprawnionej obrony z użyciem siły militarnej” - oczywiście po wyczerpaniu wszystkich innych możliwych, pokojowych środków.

[ TEMATY ]

Kościół

wojna

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Jan Paweł II sformułował ponadto prawo do zewnętrznej „ingerencji humanitarnej” w sytuacji kiedy powstaje niebezpieczeństwo, że ludność cywilna padnie ofiarą niesprawiedliwego napastnika oraz kiedy spełzną na niczym próby działania politycznego i obrony bez użycia przemocy.

Prawo do obrony koniecznej

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Dopuszczenie przez Kościół możliwości użycia - w pewnych określonych przypadkach - środków militarnych, wynika z prawa do samoobrony każdego człowieka, którego nie można mu odbierać, tym bardziej w sytuacji, gdy zagrożone jest życie jego bliskich. Jeśli mamy do czynienia z agresją zbrodniarza, można w duchu miłości zrezygnować z obrony samego siebie. Ale jeśli zagrożone są dzieci, kobiety, starcy, to trudno się wstrzymać od użycia siły, bez której nie da się zapobiec niebezpieczeństwu. W ten właśnie sposób Kościół potwierdza godziwość uprawnionej obrony, nawet z użyciem środków militarnych.

„Obrona dobra wspólnego wymaga, aby niesprawiedliwy napastnik został pozbawiony możliwości wyrządzania szkody - czytamy w KKK. - Z tej racji prawowita władza ma obowiązek uciec się nawet do broni, aby odeprzeć napadających na wspólnotę cywilną powierzoną jej odpowiedzialności” (2265). Przy tym podkreśla się, że konieczna obrona nie może być zemstą, odwetem, ale że jest wymogiem miłości względem niewinnych.

Państwo ma zatem prawo, a nawet obowiązek obrony swych obywateli, nawet za pomocą środków zbrojnych. Nie może jednak traktować tej formy działania jako środka do rozwiązywania konfliktów z sąsiadami. Podkreślał to wyraźnie Jan Paweł II mówiąc, że „nigdy nie wolno uważać wojny za taki sam środek jak inne, którego można używać dla uregulowania sporów między narodami". A odwołując się do Karty Organizacji Narodów Zjednoczonych i do prawa międzynarodowego, przypominał, że "nie można uciekać się do wojny, nawet jeżeli chodzi o zagwarantowanie dobra wspólnego, chyba że w ostateczności i przy poszanowaniu wyraźnie ustalonych warunków".

Reklama

Jakie są to więc warunki? Definiuje je w precyzyjny sposób Katechizm Kościoła Katolickiego w art. 2309, mówiąc, że decyzja o użyciu siły militarnej może być usprawiedliwiona, tylko w przypadkach: - aby szkoda wyrządzana przez napastnika narodowi lub wspólnocie narodów była długotrwała, poważna i niezaprzeczalna; - aby wszystkie pozostałe środki zmierzające do położenia jej kresu okazały się nierealne lub nieskuteczne; - aby były uzasadnione warunki powodzenia; - aby użycie broni nie pociągnęło za sobą jeszcze poważniejszego zła i zamętu niż zło, które należy usunąć. W ocenie tego warunku należy uwzględnić potęgę współczesnych środków niszczenia.

Podkreślić należy, że wszystkie te warunki muszą być spełnione łącznie, a nie tylko kiedy występują niektóre z nich.

W Katechizmie podkreśla się, że podjęcie działań zbrojnych w takiej sytuacji "należy do roztropnego osądu tych, którzy ponoszą odpowiedzialność za dobro wspólne", czyli do władz cywilnych danego państwa, w oparciu o mandat ze strony społeczeństwa, jaki posiadają.

Dlatego Kościół uznaje, że armia czy służba wojskowa są czymś koniecznym i etycznie dopuszczalnym. „Ci, którzy poświęcają się sprawie ojczyzny, służąc w wojsku, są sługami bezpieczeństwa i wolności narodów. Jeżeli wywiązują się należycie ze swojego zadania, prawdziwie przyczyniają się do dobra wspólnego narodu i utrwalenia pokoju” – czytamy w Katechizmie (2310).

Ingerencja humanitarna

Istotne novum do doktryny o wojnie wniósł Jan Paweł II, który w orędziu na Światowy Dzień Pokoju 1 stycznia 2000 r. nakreślił nowe warunki, w których możliwa byłaby „ingerencja humanitarna”. A dokonać się ona może, gdy "powstaje niebezpieczeństwo, że ludność cywilna padnie ofiarą niesprawiedliwego napastnika oraz kiedy spełzną na niczym próby działania politycznego i obrony bez użycia przemocy, uprawnione jest, a nawet konieczne, podjęcie konkretnych kroków w celu rozbrojenia agresora". Obowiązek podjęcia "interwencji humanitarnej" dopuszczalny jest także z zewnątrz, a uprawniona jest to tego wspólnota międzynarodowa.

Reklama

Watykańskie Kompendium Katolickiej Nauki Społecznej podaje zasadę, że: „wspólnota międzynarodowa jako całość ma moralny obowiązek podejmowania działań na rzecz tych grup, których samo przetrwanie jest zagrożone i których fundamentalne prawa są masowo łamane”. A nie dokona się to bez użycia siły militarnej.

Tego typu działania, interwencji humanitarnej, winny jednak być: - ograniczone w czasie, - mieć ściśle określone cele, - należy je prowadzić z pełnym poszanowaniem prawa międzynarodowego, - pod nadzorem uznanego organu władzy o charakterze ponadnarodowym, - w żadnym zaś wypadku nie kierować się wyłącznie logiką militarną.

Te warunki nakreślone przez Jana Pawła II należy traktować jako uzupełnienie katolickiej doktryny o „uprawnionej obronie z użyciem siły militarnej”.

Jednoznaczne potępienie wojny totalnej

Niezależnie od tych wszystkich warunków możliwości użycia siły, Kościół współczesny, poczynając od Soboru Watykańskiego II zdecydowanie potępia wojnę totalną. Uznaje za zbrodnię wszelkie działania wojenne, które dążą do zniszczenia miast lub większych terytoriów wraz z ich mieszkańcami. Takich działań nic nie może usprawiedliwiać.

2017-09-01 17:37

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kard. Parolin: Wydarzenia na Bliskim Wschodzie zagrażają kruchym

[ TEMATY ]

wojna

kard. Parolin

Izrael

PAP/EPA/MOHAMMED SABER

Wydarzenia na Bliskim Wschodzie, w Izraelu, w Palestynie i w Strefie Gazy jeszcze bardziej zagrażają kruchym nadziejom na pokój, które wydawały się być na horyzoncie po porozumieniu z Arabią Saudyjską… – podkreślił kard. Pietro Parolin, Sekretarz Stanu Stolicy Apostolskiej w spontanicznie wypowiedzianym wprowadzeniu do wykładu we wspólnocie Camaldoli we Włoszech.

„Oprócz wysiłków dyplomatycznych, które nie wydają się przynosić wielkich rezultatów - i mówię to również w odniesieniu do wojny na Ukrainie - musimy wszyscy zjednoczyć się w chóralnej modlitwie o pokój” – podkreślił kard. Parolin.

Podziel się cytatem

CZYTAJ DALEJ

Coraz większe napięcie w Brukseli...

2024-05-28 21:52

[ TEMATY ]

Unia

Adobe Stock

W Brukseli oraz w paru stolicach poważnych krajów europejskich powstało ogromne napięcie po nagłym ruchu premiera Francji E. Macrona wysuwającym jako pretendenta do głównego stolca w UE Mario Draghiego. Skala niepokoju jest wielka i to nie tylko w szeregach EPP, które zostało tym ruchem całkowicie zaszachowane. EPP jest teraz jak bokser, który wiózł przez trzynaście rund przewagę i czekał na końcowy gong w piętnastej, ale pod koniec 13-ej dostał potężnego sierpa, po którym ledwo utrzymał równowagę. Ale o tym za chwilę.

Podobne wrażenie wywołało wyrzucenie z ID niemieckiej AfD i otwarta już propozycja M. LePen skierowana do G. Meloni, zawierająca propozycję ścisłej współpracy ECR z ID. Zmora powstania bloku porównywalnego swoją siłą z EPP i z S&Dwywołała prawdziwy popłoch w środowiskach lewicowych.

CZYTAJ DALEJ

Bp Adam Bab na rozpoczęcie Jerycha Młodych 2024: Wiara jest decyzją. Ona musi się wydarzyć

2024-06-01 17:26

[ TEMATY ]

Jerycho Młodych

Paweł Wysoki

Bp nominat Adam Bab

Bp nominat Adam Bab

W piątek, 31 maja młodzi diecezji siedleckiej przybyli do Sanktuarium bł. Męczenników Podlaskich w Pratulinie. W spotkaniu uczestniczy ponad 700 osób, które przez trzy dni będą się wspólnie modlić, słuchać konferencji i uczestniczyć w warsztatach. Nie zabraknie także koncertów i wspólnej zabawy.

W homilii bp Adam Bab podzielił się swoim świadectwem. Młodym przedstawił swoją drogę do podjęcia osobistej decyzji wejścia w relację z żywym Bogiem. Hierarcha mówił o swoim doświadczeniu poczucia bezsensu, braku wartości życia. - Wobec presji nieskończoności, poczucia przypadkowości, nieistotności pojawiły się słowa Boga: „uczyńmy człowieka na Nasz obraz, podobnego Nam”. Otwierają mi się oczy. Jest Ktoś większy kto mnie konkretnie chciał. […] Jeśli uwierzę tym słowom, to wiem, że jest Ktoś kto mnie wymyślił; od kogo pochodzę; i coś jeszcze więcej - to w zupełnie innej perspektywie zaczynam siebie postrzegać - wskazał hierarcha.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję